Kürtçe’ye Sahip Çıkın

Kürtçe’ye Sahip Çıkın
  • 21.02.2020

Birleşmiş Milletler (BM) Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO), 2000 yılında 21 Şubat tarihini “Dünya Anadil Günü” olarak ilan etti. UNESCO’nun Mart 2013’te yayımladığı Tehlike Altındaki Diller Dünya Atlası’na göre, dünyada konuşulan yaklaşık 7 bin dilin yüzde 40’ı, yani 2 bin 500’ü kaybolma tehlikesiyle karşı karşıya. UNESCO’nun Diller Atlası’na göre, Türkiye’de ise Kürtçenin Kirmançkî (Zazaca) lehçesi dahil olmak üzere 18 dil yok oldu ya da yok olma tehlikesi ile yüz yüze.

 

KÜRTÇE OKUL VE KURUMLAR KAPATILDI

2015-2016 yılları arasında uygulanan sokağa çıkma yasakları ve sonrasında ilan edilen Olağanüstü Hal (OHAL) sonrası Kürtçenin gelişimi için çalışma yürüten kurumlar Kanun Hükmünde Kararnameler (KHK) ile kapatıldı. Yine, 2016’da günlük Kürtçe yayın yapan tek gazete olan Azadiya Welat, Evrensel gazetesinin Kürtçe yayın yapan dergisi Tîroj, Kürt Dili Araştırma ve Geliştirme Derneği (KURDÎ-DER) ve İstanbul Kürt Enstitüsü kapatıldı. Yine, Kürtçe eğitim verilen Ferzad Kemanger İlkokulu, Ali Erel İlkokulu, Ahmet Beyhan İlkokulu (Dibistana Seretayî ya Ahmet Bayhan) da kapatılan yerler arasında yerini aldı.

Lice ve Silvan’da yapımı tamamlanan okullar da eğitim hayatına daha başlamadan yıktırıldı. Bölgedeki belediyelere atanan kayyımlar eliyle de Kürtçe tabelaların yanı sıra Kürtçe sokak, cadde ve park isimleri silindi.

 

‘KURUMLARIN EŞYALARI GANİMET OLARAK ALINDI’

Kapatılan kurumlar arasında bulunan KURDÎ-DER’de 10 yıl boyunca hem öğretmenlik hem de yöneticilik yapan Rıfat Roni ve KHK ile kapatılan Ehmedê Xanî Akademesi Eşbaşkanı İbrahim Halil Taş, 21 Şubat Dünya Anadil Günü’nü dolayısıyla o dönem yaşananlar ve Kürtçe üzerindeki baskıya ilişkin konuştu.

 

2006’da halkın yoğun talepleri doğrultusunda açtıkları KURDÎ-DER’de on binlerce öğrencinin ders gördüğünü hatırlatan Roni, “1991’de Mezopotamya Kültür Merkezi (MKM), 1992’de Kürt Enstitüsü açıldı. 2014 yılında Diyarbakır’da Ferzad Kemanger, Yüksekova’da Dayika Uveyş ve Cizre’de Berivan okulu büyük bir coşku ve katılım ile açıldı. Kürt halkının verdiği mücadele sonucu Kürtçe okullarda seçmeli ders olarak verilmeye başlandı. Kürtçenin gelişimin gören hükümet inkar yoluna gitti ve bir çok kurumu kapattı. Kürtçe öğreten kurumlara ceza yağdırdı. Kurumların malını ganimet ilan edip hepsini aldı ve bunları sattı” dedi.

 

‘ONBİNLERCE ÖĞRENCİ BOŞTA KALDI’

KURDÎ-DER bünyesinde 37 şube açtıklarını kaydeden Roni, “Türkiye metropollerinden tutun bölgenin il ve ilçelerinde verilen eğitimlerde halkın yoğun talebi vardı. Halk KURDÎ-DER’i alternatif olarak görüp çocuklarını buraya gönderiyordu. 10-20 olan sayı zamanla on binlere ulaştı. KURDÎ-DER taleplere cevap olmak için okul öncesi, ilkokul, lise ve üniversite için materyaller düzenleme hazırlığı yapıyordu.  Yaptığımız bu çalışmada diğer çalışmalar gibi KHK’ye takıldı” diye konuştu. Kürtçe ders veren kurumların kapatılması ile on binlerce öğrencinin “sudan çıkmış balığa” döndüğünü kaydeden Roni, daha sonra yapılan çalışmalar ile bir toparlanma durumunun ortaya çıktığını ifade etti.

 

‘KÜRTÇE KONUŞTUĞU İÇİN ÖLDÜRÜLÜYORLAR’

 

Bir halkın var oluşunun en önemli göstergelerinden birinin dil olduğuna dikkati çeken Roni, dilini konuşamayan veya bilmeyen insanların özgür olmadığını kaydetti. Dünya Anadil Günü’nün saldırı altında olan dillerin dayanışma günü olarak ele alınması gerektiğini vurgulayan Roni, saldırılara karşı çıkıp, dilleri hakkettiği yere getirilmesinin ardından bu günün bayram olarak kutlanılması talebinde bulundu. Kürtçeye dönük saldırılara cezaevinde şahit olduğuna değinen Roni, “O zaman Türkçe konuş çok konuş dayatması ile insanlar işkenceden geçiliyordu. Şimdi birçok yerde insanlar Kürtçe konuştuğu için ceza alıyor. Öldürülüyor” dedi.

 

DARBE İLE KÜRTÇE AKADEMİNİN ALAKASI NE?

KHK ile kapatılan Ehmedê Xanî Akademesi Eşbaşkanı İbrahim Halil Taş da, akademinin 21 Şubat 2012 yılında açıldığını ve 1 Ocak 2017 yılında KHK ile kapatıldığını hatırlattı. Akademi bünyesinde Kürtçe eğitim verdiklerini belirten Taş,  büyük bir coşku ile açtıkları akademinin gerekçe gösterilmeden kapısına kilit vurulduğuna işaret ederek, “Darbe bahane edilerek akademi kapatıldı. Akademi ile darbenin alakası nedir” diye sordu.

 

‘BASKILARIN AMACI ASİMİLASYON’

Kürtlerin yoğun olarak dile sahip çıktığı bir dönemde Kürtçe ders veren kurumların kapatıldığını söyleyen Taş, bununla da asimilasyonun amaçlandığının altını çizdi. Anadil gününün tüm dünyada yok olmak ile yüz yüze kalmış dillerin direnişine ve kendini daha da ilerlemesine şahit olacağı bir gün olması gerektiğini belirten Taş, Kürt dili için de mücadeleyi büyütme çağrısı yaptı. Kürtçeye yönelik saldırıların yoğun olduğunu ancak buna karşın geri adım atılmadığını vurgulayan Taş, Kürt Dil ve Kültür Ağı, Kürt Dil Platformu ve MED-DER gibi kurum ve kuruluşlar Kürtçenin gelişimi ve asimile edilmenin önüne geçmek için çalışma yürüttüğünü söyledi.  Otoasimilasyona dikkat çeken Taş, devletlerin gözaltı, tutuklama yapabileceğini ancak insanların evine giremeyeceğini söyledi. En büyük eğitimin evde verilebileceğine dile getiren Taş, anne ve babalara çocuklarına Kürtçe eğitimi vermesi gerektiğine vurgu yaptı.

 

Reklam
COVID-19 ve ÇOCUKLAR
Türkiye Psikiyatri Derneği Ruhsal Travma ve Afet Çalışma Birimi tarafından hazırlanmıştır. COVİD-19 salgını dünyanın hemen her ülkesini etkilemeye devam ediyor....
Koronovirüsten Korunurken Akıl Sağlığımızı Nasıl Koruyacağız?
Klinik Psikolog Dr. Duygu Cantekin Günlerdir koronavirüse karşı kendimizi nasıl korumamız gerektiğini sayısız uzmandan, hükümet yetkililerinden ve medyadan dinledik, öğrendik....
80 yaşındaki Derviş dede önce kanseri şimdi koronavirüsü yendi –ÖZEL-
HİKMET ERDEN İngiltere’de 80 yaşındaki Derviş Şahan, geçtiğimiz yıl kanseri yenerken şimdi de 20 günlük mücadele sonucunda koronavirüsü yenerek hastaneden...
Herkes için Online Kürtçe dersler başlıyor
Londra’da uzun yıllardır Kürt diline yönelik eğitim çalışmaları ile bilinen Mamoste Aledin Sinayiç, koronavirüs dolayısıyla evlerine kapanan insanlara Online Kürtçe...
Londra’da koronavirüs nedeniyle beş otobüs şoförü hayatını kaybetti
Londra’da koronavirüs nedeniyle beş otobüs şoförünün hayatını kaybettiği açıklandı. Londra’ra otobüs şoförlerinin mensubu olduğu sendikanın yaptığı açıklamada, “sağlık çalışanlarını işlerine...
Amara’dan seslendi: Öcalan artık Ortadoğu halklarının gönlünde
URFA – Öcalan’ın doğum gününü ablukaya alınan evinde kutlayan Mehmet Öcalan, “O artık Ortadoğu ve Kürt halkının gönlünde yer edinmiş....
Covid-19: İngiltere’de son 24 saatte 708 kişi hayatını kaybetti
İngiltere’de yeni tip koronavirüs (Kovid-19) nedeniyle ölenlerin sayısı son 24 saatte 708 artarak 4 bin 313 oldu. İngiltere Sağlık Bakanlığının açıklamasına göre, 708 can kaybıyla “şimdiye...
Keir Starmer: İngiltere’de İşçi Partisi’nin yeni lideri İngiltere’deki  ana muhalefet partisinin yeni lideri Keir Starmer oldu
Ülkede 12 Aralık’taki genel seçimlede tarihi yenilgi alan İşçi Partisi’nin lideri Jeremy Corbyn, tüm sorumluluğu kabul etmiş ve liderlikten çekileceğini...
Av. Muhammet Çankıran son yolculuğuna uğurlandı
Uzun yıllardan beri İngiltere’de yaşayan avukat Muhammet Çankıran, çok yakın ailesinin katılımıyla İngiltere Alevi Kültür Merkezi ve Cemevi’nde (İAKM-Cemevi) yapılan...
Londra Kürt Halk Meclisi’nden Helin Bölek açıklaması
Helin’lerin özgürlük şarkılarıdır saltanatınızı alaşağı edecek olan! “Kendimize zarar verme heveslisi değiliz, görülmesini duyulmasını istiyoruz” demişti Helin Bölek. Ama ne...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ