Author: ali

İBRAHİM AVCİL

Koronavirüs salgınının tüm dünyayı etkisi altına almaya başlaması ile beraber çok sıkça duyduğumuz bir terim hepimizin gündemine oturdu. İlk bakışta saf ve duru duygular ile ifade edilmiş bir terim gibi dursa da aslında burjuva yaşam tarzının bir yansımasının sonucu olarak açığa çıktığı aşikar olan bir terim.

Burjuvazi tarihsel olarak insana bakışında onu hep bencil olarak tanımlamış, bu duyguyu bütün araçları ile alabildiğine insanların benliğinin bir parçası haline getirme çabası içerisinde olmuştur. Bencilliğin insan doğasının bir parçası olduğunu ve onun karakterinin doğuştan gelen ayrılmaz bir unsuru olduğunu savunan politik yaklaşım, özünde insanın kollektif ve sosyal varlık olma duygusunu ortadan kaldırmaya dönük bir politik çabadan başka bir şey değildi.

İnsanların ve toplumların yabancılaşması daha çok sınıflı toplumların ortaya çıkması ile beraber ortaya çıkan bir gerçeklik. Dolayısı ile bencillik aslında doğallığında gerçekleşen bir durum değil aksine insanların içerisinde yaşadığı koşulların bir ürünüdür. Bencillik sınıflı toplumlar ile beraber ortaya çıkan bir gerçeklik olsa da ayyuka çıkışı esasen Kapitalist toplumun yarattığı sorunları aşarak varlığını koruyabilme çabasının sonucudur.

Oysa insanlıktan ve insani değerden yana olan herkes içten içe bencilliğe karşıdır. Kuşkusuz Kapitalist toplumun bazı özellikleri bu insanlara da nüfz etmiştir ancak yine de zor zamanlarda bencilliği bir tarafa bırakarak hayatlarını riske etme pahasına da olsa Kapitalist dayatmanın dışına çıkıp toplumsal dayanışmayı büyütmeyi başarıyorlar.

İçerisinde geçtiğimiz günlerde ‘gemisini kurtaran kaptandır’ diyip bir kenarda sadece kendisini koruyan insanlar var kuşkusuz ama aynı zamanda can feda çalışıp başkalarının yardımına koşan, onları yanlız bırakmayan, kapılarına temel gıda ve ilaç malzemeleri götüren, dayanışma gruplarının içerisinde yer alan milyonlarca insanda var.

Sosyal mesafe adı altında bilinç altına gönderilen mesaj çok açık; ‘Kendinizi kurtarın’, ‘başkasını düşünmeyin’. Böylelikle bu salgından daha bencil, daha bireyci bir toplum yaratılma çabası tüm hızıyla devam etmekte.

Sadece bencillik değil bu sosyal mesafe terimi ile üretilen ve dayatılan şey. Kapitalist düzenin beslendiği her şey gündemleştirilmektedir. ABD başkanı Donald Trump’ın Covid-19 için ısrarla Çin virüsü demesi ve bu virüsten kaynaklı  milyonlarca Çin’linin ırkçı saldırı ve hakaretlere maruz kalması diller, dinler, ırklar arasındaki sosyal mesafeyi de çok derinden etkilemektedir.

Avrupa’daki faşistler bu salgını fırsat bilip, salgının yabacılardan kaynaklı oluştuğu propagandası ile yabancı düşmanlığını alabildiğine körüklüyorlar.

Bu virüs sonrası dünyadaki yaşamın bundan öncesi gibi devam etmeyeceği aşikar. Ancak  bundan sonrasında insanlık için daha iyi ve yaşanılabilir bir dünya istiyorsak eğer, sosyal mesafeleri parçalayarak, bencilliği ve bireyciliği bir tarafa atarak bunu başarabileceğimizi görmemiz gerekir.

Hastalığın temas yolu ile bulaştığı gerçekliği ortada ama buna karşı çözüm sosyal mesafe değil fiziki mesafedir.

Gelin hep beraber olalım, birlikte dayanışma içerisinde birbirimizin ihtiyacını karşılayarak bu süreci güçlü bir şekilde atlatıp bireyciliğe karşı kollektif yaşamı büyütelim.

Arif Bektaş

Hiçbir devlet halkına para dağıtmıyor. Tam tersine, hepsi halkının cebindekine göz dikmiş durumda.

Almanya, ABD, Fransa gibi ülkelerde muhabirlerimiz, bu ülke yönetimlerinin, virüs nedeniyle sermayenin göreceği zararlar karşısında duydukları kaygıyı, can kayıplarına duydukları kaygıdan daha önde tuttuklarını bildirdiler. Sayfalarımızda bunları gördük. İngiltere’de de durum öyle.

Son örneği Türkiye’de ortaya çıktı. Aslında fırsat kolluyorlardı. “Şimdi tam zamanı” diyerek düğmeye bastılar. Tüm halk, “ne tür önlem ve ekonomik destek açıklaması olacak” diye beklerken, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan bir bağış kampanyası başlattı ve kendisi de 80 bin liralık maaşının 7 aylığını bağışladı. Halk, destek beklerken, bir baktı ki elindeki isteniyor. Şaşırdık mı? Hayır.

Erdoğan maaş almasa hiçbir şeyi eksilmez. Tüm harcamaları, devlet ödeneklerinden, bunlar da halkın vergilerinden karşılanıyor. Saraylar, uçaklar, gemiler, arabalar, korumalar, ejder suları vs. Ama işte, “hep bana hep bana” demek böyle bir şey. Tüm bütçe olanakları gibi, ülkenin bütün büyük işletmelerinin bağlandığı Varlık Fonu’nun kullanımı kendi elinde zaten.

Cumhurbaşkanı’nın bu açıklamasına büyük tepkiler geldi. Doğru tepkilerdi. Fakat, buna şaşırmak yersiz. Çünkü bunlar kapitalistlerin sözcüleridir, onların politik arenadaki temsilcileri ve koruyucularıdır. İşçi ve emekçileri kapitalistlere köle eden yürütme organıdır. Kendileri de bu durumdan nemalanarak birer kapitalist olmuşlardır.

İNGİLTERE İYİ BİR ÖRNEKTİR

Koronavirüs İngiltere’de de yayılmaya başladığında, Başbakan Boris Johnson ve Maliye Bakanı Rishi Sunak basının karşısına çıkarak bir önlem paketi açıkladılar. Bu paketin içinde, daha çok ekonomik önlemler vardı. Yani, salgına karşı yapılacak mücadelenin en önemli adımı olarak, ekonomik sıkıntılar onların gündemindeydi. 

Ulusal Sağlık Servisi (NHS) bünyesinde çalışan ve son bir yıl içinde işine son verilen 50 bin sağlık emekçinin işine neden son verildiğine değinilmedi bile. Son seçimlerde vaad edilen 20 bin yeni sağlık emekçisinin işe alınması henüz hayata bile geçmeden salgın ülkeyi vurdu. Aslında 50 bin sağlık çalışanının işine son verilmişken, 20 bin yeni sağlık emekçisi vaadi, işten atılan sağlık emekçisi sayısının 30 bin olması anlamına geliyor.

Hatta 13 yeni hastane vaadi de vardı. Bu da gerçekleşmedi. Gelinen aşamada, NHS salgına mücadele etmede son derece yetersiz haldedir. Kesintilerle NHS zaten “kuşa” çevrilmişti.

EKONOMİK PAKETTE NE VARDI

Başbakan ve Maliye Bakanı, ilk ekonomik paketi açıklarken, aynı zamanda herkesin evinde kalmasını da duyurdular. Bu çağrı sermaye gruplarını endişelendireceği için Başbakan Johnson aynı basın açıklamasında kapitalistlere bir çağrı daha yaptı: “İşverenlerimize sesleniyorum, kimseyi işten atmayın. Ne zararınız varsa karşılayacağız. Hükümet arkanızdadır.”

Açıklanan, toplamda 350 milyarlık bir paketti ve açıktan ilan edildi. 330 milyarı sermaye gruplarına, yani işverenlere verilmek üzere ayrılmıştı. Geri kalan 20 milyar ise, sosyal yardım alanların yardımlarına, yıllık toplam bin sterlin zam ve küçük esnafa kredi için ayrılmıştı. 2020 sonuna kadar sunulan bu olanak, daha sonra geri ödemesi yapılmak üzere verilecekti. Sermayeye verilen 330 milyar ise tam anlamıyla hibe idi.

Şöyle bir hesap yapalım; İngiltere’de toplam işçi sayısı 27 milyon. Küçük esnaf ve kendi işini yapanlar da eklendiğinde 33 milyon kişi çalışıyor. Yaklaşık bir milyon kişi ise, milyonerler. Yani 1 milyondan fazla geliri olanlar. 

Sermayeye dağıtılan 330 milyar, çalışanlara dağıtılmış olsa, her birine 10 bin sterlin düşüyor. Bu da, 67 milyonluk ülkede herkesin yıl sonuna kadar harcayacağı bir parasının olması ve geçimini sürdürebilmesi anlamına geliyordu. Ancak böyle olmadı tabii.

Hesap bu kadar basitken, neden 330 milyar sermayeye ve bir miktar da geri kalan kesimlere dağıtılıyor? Yeni açıklanan paketlerle birlikte, toplamda 420 milyar sterlin harcama yapılması bekleniyor. 

Yani 420 milyar sterlin masraf da olsa, bunun büyük bir bölümünün sermayeye kaydırılması hükümetin temel hedefi oldu.

SAĞLIK SERVİSİNİ YÜK GÖREN ANLAYIŞ

Sağlık servisi NHS, kemer sıkma politikalarının en acımasız uygulandığı alanlardan oldu. Pratisyen doktorlardan, hemşirelere kadar, mahalle doktorlarından hastanelere kadar, son yıllarda yapılan kesintilere karşı halktan ve sendikalardan yoğun tepkiler geldi. Bunların hepsine hükümet yetkilileri; “Sağlık servisi bizim üzerimize çok yük oluyor. Masrafları kısmamız gerekiyor” diye karşılık verdi hep.

Sonuçta, bir salgının başlangıç günlerinde, yatak ve yoğun bakım sıkıntısı baş gösterdi. Doktor yetersizliği hemen ortaya çıktı. İngiltere’de binlerce sağlık personeli ağır iş koşullarından dolayı işi bırakıp, okullarda, bankalarda ya da başka işlerde çalışmaya başlamış ya da emekli olmuşlardı. Hükümet onları bu krizde göreve çağırdı. Hükümetin saldırılarına rağmen, 20 bin kişi sağlık alanında çalışmaya hazır olduğunu açıkladı. Ama testlerinin yapılması ve sağlık tedbirlerinin alınması koşuluyla.

Hala binlerce doktor evinde bekliyor. Test olmayı bekliyor. Bu kadar hızlı yayılan bir salgının önlenmesi için kolları sıvayan sağlık emekçilerinin mücadeleye girmesi bile yavaştan alınıyor. Günde en az 25 bin test yapılacağı sözünü veren Johnson, günde 10 bin test bile yapmadı. BMA bas bas bağırarak, “Doktorlarımız evde bekliyor. Test olup bir an önce işe başlamak istiyor” demesine rağmen bu gerçekleşemiyor.

Doktorlar hayat kurtarmak için can atıyorlar. Ancak gerekli koşullar yaratılmıyor. Ama, bu salgının etkisiyle zarar görme ihtimali olan sermayedarlara anında 330 milyar aktarıldı.

BAZILARI KIRINTI BAZILARI DA IBAN NUMARASI VERİYOR

İşte, İngiltere örneği bir kez daha bize şunu anlatıyor. Kapitalistlerin iktidar olduğu hiçbir ülkede, halkın sağlığı ve çıkarları düşünülmez. Onlar, her durumda elde edecekleri kârı, işçi ve emekçileri savunmasız bırakacak pozisyonu hesaplarlar.

Sonuç olarak, dünyanın hiçbir yerinde halkına para dağıtan bir hükümet ve devlet yok. Bazıları kırıntı dağıtıyor, ama bu, gelişebilecek halk tepkilerini gözetmek üzere alınan bir önlem. 

Türkiye’de ise çok daha uçuk bir şekilde yaşanıyor. Halka “kırıntı” bile yok. Tam tersine, hasta sayısı, ölüm sayısı gizlenip, doğruların kamuoyu tarafından bilinmemesi için, konuşan tehdit edilip susturuluyor. Bu da yetmezmiş gibi, onca yandaşın palazlandığı ülkede, onların işlerinin yolunda gitmesi için işçilere çalışmaları talimatı verilerek, üstüne bir de halka İBAN numarası veriliyor.

Halkın gerçek temsilcilerinden oluşmayan her iktidar, eline geçecek her fırsatta halkın, alın terine ve cebindekine göz diker.